Ürik asit
Pürin metabolizmasının son ürününü ölçer; gut, böbrek yetmezliği ve kemoterapi gibi hücre yıkımının arttığı durumların değerlendirilmesinde kullanılır.
Bir bakışta
Örnek türü
Serum (venöz kan)BiyokimyaTest öncesi
Hazırlık gerekmez. Gut ilaçları, idrar söktürücüler, kemoterapi ve N-asetilsistein veya metamizol kullanımı bildirilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Mayo'ya göre böbrek yetmezliğinin tanı ve tedavisinde, sitotoksik ilaç alan hastaların izleminde ve gut, lösemi, sedef hastalığı, açlık ve diğer yıkım durumları gibi çeşitli hastalıklarda kullanılır.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
Ürik asit gutu tek başına tanımlamaz; gut tanısı klinik bulgular ve gerektiğinde eklem sıvısında kristal gösterilmesiyle konur. Belirtisiz yüksekliğin yönetimi ve ilaç tedavisi kararı uzman hekime aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo ürik asit: erkek ≥16 yaş 3,7–8,0 mg/dL; kadın ≥13 yaş 2,7–6,1 mg/dL. Çocuklar için yaşa göre ayrı aralıklar vardır; 12 aydan küçükler için belirlenmemiştir.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; serum; yaşa ve cinsiyete göre ayrı aralıklar.
- Birim
- mg/dL (×59,48 = µmol/L)
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Gut tedavisindeki hedef ürik asit düzeyleri referans aralığı değildir; ilgili romatoloji kılavuzlarına ve uzman hekime aittir.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Mayo'ya göre düşük ürik asit (genellikle 2,0 mg/dL altı) yüksekliğe göre çok daha nadirdir.
- Mayo'ya göre ağır karaciğer hastalığı, böbrek tübüllerinde geri emilim bozukluğu, allopürinolün aşırı kullanımı ve bazı kanser tedavileri (ör. 6-merkaptopürin) düşüklüğe yol açabilir.
Yüksek olduğunda
- Mayo'ya göre hiperürisemi en sık erkekte 8,0 mg/dL, kadında 6,1 mg/dL üzeri olarak tanımlanır.
- Mayo'ya göre başlıca nedenler artmış pürin yapımı, kalıtsal metabolik bozukluklar, pürinden zengin beslenme, artmış hücre yıkımı, kanser, sitotoksik ilaçlar ve kronik böbrek yetmezliğine bağlı azalmış atılımdır.
- Mayo'ya göre belirtisiz hiperürisemisi olan hastaların azında gut gelişir; birçoğu böbrek hastalığı riski nedeniyle izlenir.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo ürik asidi serumda Roche ürik asit reaktifiyle, enzimatik kolorimetrik (ürikaz–peroksidaz) yöntemle ölçer.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Peroksidaz basamağı kullandığı için bazı ilaç ve metabolitler yanlış düşük sonuca yol açabilir.
Örnek alma ve hazırlık
Serum (venöz kan) · Hazırlık gerekmez. Gut ilaçları, idrar söktürücüler, kemoterapi ve N-asetilsistein veya metamizol kullanımı bildirilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- Kreatinin ve eGFR: böbrek işlevi.
- Potasyum, fosfat ve kalsiyum: tümör lizis şüphesinde.
- Tam kan sayımı: hematolojik hastalık şüphesinde.
- Eklem sıvısı analizi: gut tanısı.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Mayo'ya göre alfa-metildopa, desferoksamin ve kalsiyum dobesilat tedavi düzeylerinde yanlış düşük sonuca yol açar.
- Mayo'ya göre parasetamol metaboliti NAPQI, N-asetilsistein ve metamizol düzeyi yükseldiğinde sonuç yanlış düşük olabilir.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.