Sistatin C ve sistatin C temelli eGFR
Böbrek süzme hızını tahmin etmek için kullanılan sistatin C düzeyini ölçer; kas kütlesinden kreatinine göre daha az etkilenir.
Bir bakışta
Örnek türü
Serum (venöz kan)BiyokimyaTest öncesi
Genellikle özel hazırlık gerekmez. Kullanılan ilaçları, özellikle steroid ve tiroid ilaçlarını bildirin.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Böbrek hastalığı şüphesi olan kişilerde böbrek işlevini değerlendirmek, böbrek hastalığında tedavi yanıtını izlemek ve kreatininin yanıltıcı olabileceği durumlarda (çok obez, ileri yaş, malnütrisyon) GFR tahmini için kullanılır. KDIGO 2024 kılavuzu risk altındaki erişkinlerde önce kreatinin temelli eGFR'yi; eGFRcr'nin daha az doğru olduğu ve GFR'nin klinik kararı etkilediği durumlarda kreatinin ve sistatin C birlikte (eGFRcr-cys) kullanılmasını önerir.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
Sistatin C ve eGFR kronik böbrek hastalığını tek başına tanımlamaz; KDIGO'ya göre tanı en az 3 ay süren GFR azalması veya böbrek hasarı belirteçleriyle (ör. albüminüri) konur. Gebelikte ve çocuklarda farklı denklemler/yaklaşımlar gerekir; Mayo çocuk eGFR'si için Schwartz sistatin C denklemini kullanır. Buradaki değerler tedavi hedefi değildir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo serum sistatin C: 18–49 yaş 0,63–1,03 mg/L; ≥50 yaş 0,67–1,21 mg/L. 0–17 yaş için referans değeri belirlenmemiştir; eGFR'ye bakılır. Tahmini GFR: >60 mL/dk/vücut yüzey alanı.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; serum; erişkinlerde yaşa göre, cinsiyet ayrımı belirtilmeden. Çocuklarda yalnız eGFR raporlanır.
- Birim
- mg/L (sistatin C); mL/dk/1,73 m² (eGFR)
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Mayo immünotürbidimetrik yöntemine ve CKD-EPI sistatin C denklemine aittir; Roche CYSC2 üretici örneğine veya farklı denklem kullanan laboratuvara otomatik aktarılmaz. KDIGO evrelemesi eGFR ve albüminüri ile yapılır.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Düşük sistatin C genellikle klinik anlam taşımaz; yorum eGFR üzerinden yapılır.
- Sonuç tek başına değil, hesaplanan eGFR ve kreatininle birlikte okunur.
Yüksek olduğunda
- Yüksek sistatin C ve düşük sistatin C temelli eGFR, böbrek süzme hızının azaldığını gösterebilir.
- Tiroid işlev bozuklukları, yüksek doz glukokortikoid kullanımı, inflamasyon ve obezite gibi böbrek dışı etkenler sistatin C'yi değiştirebilir; KDIGO bu durumları sınırlılık olarak belirtir.
- Kreatinin ve sistatin C temelli eGFR'ler arasında belirgin fark varsa KDIGO birleşik eGFR'nin kullanılmasını ve gerekirse ölçülmüş GFR'yi önerir.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo sistatin C'yi immünotürbidimetrik yöntemle ölçer. Erişkin eGFR CKD-EPI sistatin C denklemiyle, çocuk eGFR Schwartz sistatin C denklemiyle hesaplanır. KDIGO, sistatin C ölçümünün uluslararası referans materyaline izlenebilir (standardize) olmasını ve eGFR'nin doğrulanmış denklemlerle raporlanmasını önerir.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Roche cobas c 503 ve c 703 test menülerinde CYSC2 listelenir. Mayo'nun cihazı olduğu iddia edilmez; standardizasyon ve yerel eGFR denklemi ayrıca doğrulanır.
Örnek alma ve hazırlık
Serum (venöz kan) · Genellikle özel hazırlık gerekmez. Kullanılan ilaçları, özellikle steroid ve tiroid ilaçlarını bildirin.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- Kreatinin: birleşik eGFRcr-cys hesabı için.
- İdrar albümin/kreatinin oranı: KDIGO evrelemesinin albüminüri ekseni.
- Tam idrar tahlili ve gerektiğinde böbrek görüntülemesi.
- Kararsız/çelişkili sonuçlarda ve kritik ilaç dozlamada ölçülmüş GFR (uzman değerlendirmesiyle).
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Tiroid işlev bozuklukları, yüksek doz glukokortikoidler, belirgin inflamasyon ve obezite sistatin C'yi böbrek işlevinden bağımsız etkileyebilir.
- Standardize olmayan ölçüm yöntemleri eGFR hesabında sapma yaratabilir; raporda kullanılan denklem kontrol edilir.
- Hızla değişen böbrek işlevinde (akut böbrek hasarı) tek ölçümden hesaplanan eGFR gerçek GFR'yi yansıtmayabilir.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
- Mayo Clinic Laboratories — Cystatin C with eGFR, Serum (CSTCE): referans ve yöntem
- KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of CKD
- KDIGO 2024 CKD — ERBP yorumu (eGFRcr-cys kullanımı)
- Roche Diagnostics — CYSC2 Tina-quant Cystatin C Gen.2
- Roche Diagnostics — cobas c 503 test menüsü
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.