Protein S antijeni (serbest ve total)
Aktive protein C'nin yardımcı faktörü olan protein S'yi ölçer; tromboz öyküsü olan hastalarda protein S eksikliğinin araştırılmasında önce serbest protein S, düşükse total protein S bakılır.
Bir bakışta
Örnek türü
Sitratlı plazma (açık mavi kapaklı tüp, %3,2 sodyum sitrat)PıhtılaşmaTest öncesi
Varfarin, heparin, östrojen kullanımı ve gebelik laboratuvara bildirilir. Akut tromboz veya akut hastalık döneminde sonuç yanıltıcı olabilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Mayo'ya göre tromboz öyküsü olan hastaların araştırılmasında kullanılır. İlk test serbest protein S antijenidir; değer yaşa ve cinsiyete göre düzeltilmiş normal aralığın altındaysa total protein S antijeni refleks olarak ölçülür. Total ve serbest antijen ile aktivite düzeylerine göre üç tip protein S eksikliği tanımlanır.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
Mayo'ya göre protein S değerleri sağlıklı popülasyonda geniş ölçüde değişir ve yaşa ve cinsiyete bağlıdır. Doğuştan ve edinsel eksikliğin ayrımı klinik değerlendirme ve bazen hastanın ve aile bireylerinin tekrarlanan testlerini gerektirir; PROS1 gen analizi yardımcı olabilir. Kalıtsal eksiklikten güçlü şüphe varken serbest antijen normalse nadir tip II eksiklik için protein S aktivitesi düşünülebilir. Tedavi kararı uzman hekime aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo protein S — Total: erkek %80–160; kadın <50 yaş %70–160, ≥50 yaş %80–160. Serbest: erkek %65–160; kadın <50 yaş %50–160, ≥50 yaş %65–160.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; sitratlı plazma, yaşa ve cinsiyete göre aralıklar. Mayo'ya göre miadında ve sağlıklı prematüre bebeklerde total protein S düşük (%15–50) olabilir, serbest protein S ise normal veya erişkin düzeyine yakındır (≥%50); total protein S 90–180. günde erişkin düzeyine ulaşır.
- Birim
- % (normal havuz plazmasına göre)
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Gebelik, östrojen tedavisi ve akut hastalık serbest protein S'yi düşürerek doğuştan eksiklik izlenimi verebilir; bu durumlarda sonuç klinik bağlamla yorumlanır.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Mayo'ya göre doğuştan protein S eksikliği otozomal dominant geçişlidir, venöz trombozlu hastaların %2–6'sında bulunur ve venöz tromboz riskini yaklaşık 10 kat artırır; tekrarlayan düşük ve gebelik komplikasyonlarıyla da ilişkili olabilir.
- Tip I'de serbest, total antijen ve aktivite düşük; tip II'de antijenler normal, aktivite düşük; tip III'te serbest antijen ve aktivite düşük, total antijen normaldir.
- Yüksek-normal veya artmış total protein S ile düşük serbest protein S, gebelik veya enflamasyonda görülen edinsel eksikliği düşündürür.
- Düşük-normal veya azalmış total ile düşük serbest protein S, K vitamini eksikliğini veya varfarin etkisini düşündürür ancak doğuştan tip I veya tip III eksikliği de yansıtabilir.
- Homozigot eksiklik nadirdir ve yenidoğanda purpura fulminans ile ortaya çıkabilir.
Yüksek olduğunda
- Mayo'ya göre artmış total protein S antijeninin klinik önemi belirsizdir, çünkü bu durumda serbest protein S genellikle normaldir.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo serbest protein S antijenini Instrumentation Laboratory ACL TOP üzerinde HemosIL Free Protein S ile, total protein S antijenini Beckman Coulter ACL TOP üzerinde Diagnostica Stago LIATEST Protein S ile otomatik lateks immünotestle ölçer.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Antijen testleri işlevsel (tip II) eksikliği saptamaz; bu amaçla ayrı aktivite testi gerekir.
Örnek alma ve hazırlık
Sitratlı plazma (açık mavi kapaklı tüp, %3,2 sodyum sitrat) · Varfarin, heparin, östrojen kullanımı ve gebelik laboratuvara bildirilir. Akut tromboz veya akut hastalık döneminde sonuç yanıltıcı olabilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- Protein S aktivitesi: tip II eksiklik şüphesinde.
- Protein C aktivitesi ve antitrombin aktivitesi: kalıtsal trombofili paneli.
- Faktör II aktivitesi: oral antikoagülan etkisinin ayrımında yardımcı olabilir.
- Aktive protein C direnci / faktör V Leiden: serbest protein S ölçümünü de etkileyebilir.
- PROS1 gen analizi: doğuştan eksikliğin doğrulanması.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Mayo'ya göre total protein S antijenini etkileyebilecek durumlar: heparin >4 U/mL, hemoglobin >2 g/L, bilirubin >100 mg/L, romatoid faktör >300 IU/mL (yüksek ölçüm), tavşan karşıtı antikorlar ve lipemi (yüksek ölçüm).
- Serbest protein S antijenini etkileyebilecek durumlar: heparin >4 U/mL, hemoglobin >200 mg/dL, bilirubin >25 mg/dL, trigliserit >1500 mg/dL, trombosit >10¹⁰/L, romatoid faktör >900 IU/mL ve faktör V Leiden varyantı.
- K vitamini eksikliği, oral antikoagülan, karaciğer hastalığı, gebelik ve östrojen tedavisi edinsel düşüklüğe yol açar.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.