HormonlarPRL

Prolaktin

Hipofiz bezinin salgıladığı süt hormonunu ölçer; adet düzensizliği, meme başından süt gelmesi, kısırlık, cinsel işlev bozukluğu ve hipofiz tümörü değerlendirmesinde kullanılır.

Serum (venöz kan) Kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026v1.0 · Eğitim rehberi

Hormonlar · Temsili laboratuvar görseli

Bir bakışta

Örnek türü

Serum (venöz kan)Hormonlar

Test öncesi

Mayo'ya göre örnekten önceki 12 saat biyotin içeren takviye alınmamalıdır. Kullanılan ilaçlar ve gebelik/emzirme durumu bildirilir.

3 bilimsel kaynakKaynak listesini incele

OKUMA DÜZEYİ

İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.

Klinik kullanım ve tanısal rol

Mayo'ya göre hipofiz tümörleri, adet görememe (amenore), meme başından süt gelmesi (galaktore), kısırlık ve hipogonadizm değerlendirmesinde ve prolaktin salgılayan tümörlerin tedavi izleminde kullanılır.

Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi

Tek bir yüksek değer tanı koydurmaz; ilaç öyküsü, gebelik, TSH ve böbrek işlevi değerlendirilir, gerektiğinde makroprolaktin ve hipofiz görüntülemesi planlanır. Mayo'ya göre prolaktinomalı hastalarda gebelik sırasında prolaktin ölçümü önerilmez; sonuç yorumlanamaz. Tedavi kararı uzman hekime aittir.

Referans aralıkları ve karar sınırları

KAYNAK LABORATUVAR / KURUM ÖRNEĞİ

Mayo prolaktin, ≥18 yaş: erkek 4,0–15,2 ng/mL; kadın 4,8–23,3 ng/mL. 18 yaş altı için aralık belirlenmemiştir.

Hasta grubu / kapsam: Mayo Clinic Laboratories; serum; 18 yaş ve üzeri erişkinler, cinsiyete göre ayrı.
Birim: ng/mL (= mcg/L)
Yöntem ve aktarılabilirlik: Gebelik ve emzirmede prolaktin fizyolojik olarak yükselir; bu dönemler için bu aralık kullanılmaz. Bazı laboratuvarlar mIU/L birimi kullanır; dönüşüm katsayısı kite göre değişir.

Referansın özgün kaynağı

Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.

Düşük ve yüksek sonuçların anlamı

Düşük olduğunda

Düşük prolaktin genellikle klinik önem taşımaz; nadiren yaygın hipofiz yetmezliğinin parçası olabilir.
Dopamin agonisti tedavisi altında düşüş beklenen yanıttır; Mayo'ya göre hastaların %60–80'inde normal düzeye ulaşılır.

Yüksek olduğunda

Yükseklik prolaktinoma, hipofiz sapı basısı, gebelik, emzirme, hipotiroidi veya böbrek yetmezliği ile ilişkili olabilir.
Mayo'ya göre östrojenler, dopamin reseptör blokerleri (ör. fenotiyazinler), metoklopramid, domperidon, alfa-metildopa, simetidin, opioidler ve bazı antidepresan/antipsikotikler prolaktini yükseltebilir.
Belirtisi olmayan yüksekliklerde makroprolaktin (immünoglobuline bağlı, biyolojik olarak etkisiz form) araştırılması önerilir.
Tümör boyutuyla prolaktin düzeyi uyumsuzsa (büyük tümör, görece düşük prolaktin) seri dilüsyonla 'hook etkisi' dışlanmalıdır.

İlişkili olabilecek klinik durumlar

Prolaktinomaİlaca bağlı hiperprolaktinemiMakroprolaktinemiHipofiz sapı basısı yapan kitlelerHipogonadizm ve kısırlık

Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.

Ölçüm yöntemi ve cihazlar

Mayo prolaktini serumda elektrokemilüminesan immünoanalizle (ECLIA) ölçer; kataloğunda Roche Prolactin II prospektüsünü kaynak gösterir. Mayo'ya göre test yaklaşık 12.500 ng/mL'ye kadar yüksek doz hook etkisi göstermez ve çoğu makroprolaktin formuyla düşük reaktivite gösterir.

Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri

Roche Elecsys Prolactin II

Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Mayo'ya göre makroprolaktin, kullanılan immünoanalize göre farklı derecede saptanır; sonuçlar farklı kitler arasında doğrudan karşılaştırılmaz.

Örnek alma ve hazırlık

Serum (venöz kan) · Mayo'ya göre örnekten önceki 12 saat biyotin içeren takviye alınmamalıdır. Kullanılan ilaçlar ve gebelik/emzirme durumu bildirilir.

Birlikte değerlendirme ve kısıtlar

Tamamlayıcı tetkikler

PRLKlinik soruyla birlikte

Gebelik testi (β-hCG): doğurganlık çağındaki kadınlarda.
TSH: hipotiroidiye bağlı yükseklik.
Kreatinin: böbrek yetmezliği.
Makroprolaktin: belirtisiz yükseklikte.
LH, FSH, östradiol veya testosteron: hipogonadizm değerlendirmesi.

Ölçümü ve yorumu etkileyenler

Mayo'ya göre örnekten önceki 12 saat içinde biyotin içeren takviye alınmamalıdır.
Hayvanlarla sık temas veya immünoglobulin içeren tedavi/tanı işlemleri sonrası oluşabilen heterofil antikorlar (ör. HAMA) sonucu yanlış yüksek veya yanlış düşük gösterebilir.
Çok yüksek prolaktin düzeylerinde hook etkisi yanlış düşük sonuca yol açabilir; şüphede seri dilüsyon gerekir.

Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.

Bilimsel kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.