BiyokimyaOsm

Serum ozmolalitesi

Kanda çözünmüş parçacıkların toplam yoğunluğunu ölçer; sıvı-tuz dengesi bozuklukları ve zehirlenme şüphesi olan bilinci bozuk hastaların değerlendirilmesinde kullanılır.

Serum (venöz kan) Kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026v1.0 · Eğitim rehberi

Biyokimya · Temsili laboratuvar görseli

Bir bakışta

Örnek türü

Serum (venöz kan)Biyokimya

Test öncesi

Hazırlık gerekmez. Alınan sıvı tedavisi, mannitol ve olası alkol/zehir alımı bildirilir.

2 bilimsel kaynakKaynak listesini incele

OKUMA DÜZEYİ

İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.

Klinik kullanım ve tanısal rol

Mayo'ya göre akut hastalığı olan veya bilinci kapalı hastaların değerlendirilmesinde kullanılır. Sodyum bozukluklarında ve sıvı tedavisi alan hastalarda su-tuz dengesinin değerlendirilmesine yardım eder.

Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi

Serum ozmolalitesi sodyum bozukluklarının sınıflandırılmasında (gerçek ve yalancı hiponatremi ayrımı) ve ozmolal açık hesaplamasında kullanılır. Ozmolal açık yüksekliği toksik alkol zehirlenmesini düşündürür ancak normal açık bunu dışlamaz. Tedavi kararı uzman hekime aittir.

Referans aralıkları ve karar sınırları

KAYNAK LABORATUVAR / KURUM ÖRNEĞİ

Mayo serum ozmolalitesi: 275–295 mOsm/kg.

Hasta grubu / kapsam: Mayo Clinic Laboratories; serum.
Birim: mOsm/kg (H₂O)
Yöntem ve aktarılabilirlik: Mayo'ya göre serum sodyumunun (mEq/L) ozmolaliteye (mOsm/kg) oranı normalde 0,43–0,5'tir ve ilaç zehirlenmesinde bozulabilir. 40 mOsm/kg farkı referans aralığı değil, prognostik bir yorum bilgisidir.

Referansın özgün kaynağı

Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.

Düşük ve yüksek sonuçların anlamı

Düşük olduğunda

Mayo'ya göre ozmolalite aşırı sıvı yüklenmesinde düşer; sıvı tedavisinde düşüş, elektrolite göre görece fazla su verildiğini gösterir.
Genellikle sodyumu düşüren durumlar ozmolaliteyi de düşürür.

Yüksek olduğunda

Mayo'ya göre ozmolalite sıvı kaybında (dehidratasyon) yükselir; sıvı tedavisinde yükselme, suya göre görece fazla elektrolit verildiğini gösterir.
Mayo'ya göre ölçülen ve hesaplanan ozmolalite arasındaki farkın artması zehir, etilen glikol, metanol veya izopropanol alımını gösterebilir.
Mayo'ya göre kritik hastada ölçülen ile hesaplanan değer arasındaki fark 40 mOsm/kg H₂O'nun üzerindeyse prognoz kötüdür.

İlişkili olabilecek klinik durumlar

Hiponatremi ve hipernatremiDehidratasyon ve aşırı sıvı yüklenmesiToksik alkol zehirlenmeleri (metanol, etilen glikol, izopropanol)Hiperglisemik durumlar

Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.

Ölçüm yöntemi ve cihazlar

Mayo serum ozmolalitesini donma noktası alçalması yöntemiyle (ozmometre) ölçer. Mayo'nun verdiği hesaplama formülü: 2 × Na⁺ + (glukoz/20) + (BUN/3).

Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri

Donma noktası ozmometresi (Mayo yöntemi)

Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Hesaplanan ozmolalite formülleri kaynaklar arasında farklıdır; ozmolal açık yorumlanırken laboratuvarın kullandığı formül bilinmelidir.

Örnek alma ve hazırlık

Serum (venöz kan) · Hazırlık gerekmez. Alınan sıvı tedavisi, mannitol ve olası alkol/zehir alımı bildirilir.

Birlikte değerlendirme ve kısıtlar

Tamamlayıcı tetkikler

OsmKlinik soruyla birlikte

Sodyum, glukoz ve BUN: hesaplanan ozmolalite.
İdrar ozmolalitesi ve idrar sodyumu: hiponatremi ayırıcı tanısı.
Kan gazı ve anyon açığı: toksik alkol şüphesinde.
Etanol düzeyi: ozmolal açığın yorumlanması.

Ölçümü ve yorumu etkileyenler

Mannitol, etanol ve kontrast madde gibi ozmotik aktif maddeler ölçülen ozmolaliteyi artırır ve ozmolal açığı büyütür.
Hesaplanan değer için kullanılan formül laboratuvara göre değişebilir.

Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.

Bilimsel kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.