Kreatinin ve eGFR
Kreatinin ölçümü ve bundan hesaplanabilen eGFR, böbrek işlevlerinin değerlendirilmesine katkı sağlar.
Bir bakışta
Örnek türü
Venöz kanBiyokimyaTest öncesi
Et tüketimi, ilaçlar ve takviyeler için verilen talimatı izleyin; birlikte istenen panelde açlık gerekebilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Akut ve kronik böbrek hastalıklarının araştırılması ve izleminde kullanılır. Normal aralıktaki kreatinin erken böbrek hastalığını dışlamaz; önceki değerler ve idrar bulguları önemlidir.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
eGFR <60 mL/dk/1,73 m², en az üç ay süreyle kalıcı olduğunda kronik böbrek hastalığı ölçütlerinden biridir; bu bir klinik karar ölçütüdür, kreatinin referansı değildir. Daha yüksek eGFR, albuminüri gibi böbrek hasarı bulgularını dışlamaz.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo CRTS1 örneği: erkek ≥15 yaş 0,74–1,35; kadın ≥16 yaş 0,59–1,04 mg/dL.
- Hasta grubu / kapsam
- Belirtilen yaş ve cinsiyet grupları; daha küçük yaşların aralıkları kaynakta ayrıdır. Katalog eGFR'yi ≥18 yaşta hesaplar.
- Birim
- Kreatinin: mg/dL; eGFR: mL/dk/1,73 m²
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Kaynak laboratuvara ait örnektir; farklı yöntemlere veya yaşlara taşınmaz. eGFR eşikleri referans aralığından ayrı değerlendirilir.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Düşük kreatinin, kas kütlesinin azalması, yetersiz beslenme veya ağır karaciğer hastalığıyla ilişkili olabilir.
- Düşük eGFR ise süzme işlevinin azaldığını düşündürür; düşük kreatininle karıştırılmaz.
Yüksek olduğunda
- Yüksek kreatinin böbrek hasarı, idrar yolu tıkanıklığı veya böbreğe kan akımının azalmasıyla ilişkili olabilir.
- Kas kütlesi, yoğun egzersiz, et tüketimi ve sıvı kaybı da kreatinini etkileyebilir.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo CRTS1: enzimatik kolorimetrik kreatinin; üretici reaktifi Creatinine plus ver.2 olarak belirtilir. Katalog erişkin eGFR için 2021 CKD-EPI kreatinin denklemini kullanır.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Üreticinin doğruladığı analizör–reaktif örneğidir; referansı veren laboratuvarın aynı cihazı kullandığı iddia edilmez. Yerel kit sürümü ve aralığı ayrıca doğrulanır.
Örnek alma ve hazırlık
Venöz kan · Et tüketimi, ilaçlar ve takviyeler için verilen talimatı izleyin; birlikte istenen panelde açlık gerekebilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- İdrar albümin/kreatinin oranı
- BUN
- Önceki kreatinin/eGFR sonuçları
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Kas kütlesi ve kreatininin kararlı olmaması eGFR yorumunu sınırlar.
- Trimetoprim gibi bazı ilaçlar süzmede azalma olmadan kreatinini artırabilir; yönteme özgü analitik girişimler ayrıca kontrol edilir.
- Kreatinin temelli erişkin eGFR denklemleri gebelikte geçerli kabul edilmez; gebelikte serum kreatinini gebeliğe özgü klinik değerlendirmeyle yorumlanır.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
- MedlinePlus · Creatinine Test
- Mayo Clinic Laboratories · CRTS1
- NIDDK · Identify & Evaluate Patients with Chronic Kidney Disease
- Roche Diagnostics · CREP2, Creatinine plus ver.2
- KDIGO 2024 · CKD Evaluation and Management
- Clinical practice guideline on pregnancy and renal disease · 4.1.1
Son kaynak kontrolü: 8 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.