Kalsitonin
Tiroid C hücrelerinin ürettiği kalsitonini ölçer; medüller tiroid kanserinin tanısına yardımda ve ameliyat sonrası izlemde kullanılır. Kalsiyum metabolizması hastalıklarının değerlendirilmesinde yararlı değildir.
Bir bakışta
Örnek türü
Serum (venöz kan)Tümör belirteçleriTest öncesi
Mayo özel bir hazırlık belirtmez. Ameliyat tarihi ve önceki kalsitonin sonuçları izlem için bildirilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Mayo'ya göre medüller tiroid kanserinin tanısına ve izlemine, multipl endokrin neoplazi tip 2 (MEN 2) ve ailesel medüller tiroid kanserinin değerlendirilmesine yardımcı olur. Mayo, bu testin kalsiyum metabolizması hastalıklarının değerlendirilmesinde yararlı olmadığını belirtir. Medüller tiroid kanseri tüm tiroid kanserlerinin %5'inden azını oluşturur.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
Kalsitonin medüller tiroid kanserine yönelik bir tümör belirtecidir; Mayo'ya göre sonuçlar kötü huylu hastalığın varlığı veya yokluğu için kesin kanıt olarak yorumlanamaz. Ameliyat sonrası kalıcı yükseklikte ileri değerlendirme için genellikle görüntüleme gerekir. Tedavi kararı uzman hekime aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo kalsitonin — Erişkin (≥17 yaş): erkek ≤14,3 pg/mL; kadın ≤7,6 pg/mL. Çocuk: 1 ay ≤34; 6 ay ≤22; 12–14 ay ≤14,0; 2 yaş ≤8,0; 3–9 yaş ≤7,0; 10–15 yaş ≤6,0; 16 yaş ≤5,0 pg/mL.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; yaşa ve cinsiyete göre serum referans aralıkları. Bebeklik döneminde aylık aralıklar kaynakta ayrıntılı verilir.
- Birim
- pg/mL (= ng/L)
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Referans aralığın altında veya saptanamayan değerler ameliyat sonrası izlemde ayrı anlam taşır; izlemde mutlak değer kadar zaman içindeki eğilim de önemlidir.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Mayo'ya göre medüller tiroid kanseri ameliyatıyla tam kür sağlanan hastalarda kalsitonin birkaç hafta içinde saptanamaz düzeye iner.
- Ailesel medüller tiroid kanseri veya MEN 2 hastalarının %30'unda bazal kalsitonin normal olabilir; normal sonuç hastalığı dışlamaz.
Yüksek olduğunda
- Mayo'ya göre sporadik medüller tiroid kanserli hastaların çoğunda bazal serum kalsitonini yüksektir.
- Ameliyat sonrası kalıcı yüksek kalsitonin genellikle tam kür sağlanamadığını gösterir; neden bölgesel lenf nodu yayılımı veya uzak metastaz olabilir.
- Ameliyat sonrası saptanamayan veya çok düşük kalsitoninin yeniden yükselmesi nüks ya da yayılımı güçlü biçimde düşündürür ve ileri inceleme gerektirir.
- Bebeklerde kalsitonin fizyolojik olarak yüksektir ve hızla düşer.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo kalsitonini serumda Roche cobas üzerinde Elecsys Calcitonin ile sandviç elektrokemilüminesans immünotestle (ECLIA) ölçer.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Mayo'ya göre farklı yöntem veya kitlerle elde edilen değerler farklı olabilir ve birbirinin yerine kullanılamaz; ameliyat sonrası izlem aynı yöntemle sürdürülmelidir.
Örnek alma ve hazırlık
Serum (venöz kan) · Mayo özel bir hazırlık belirtmez. Ameliyat tarihi ve önceki kalsitonin sonuçları izlem için bildirilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- CEA: medüller tiroid kanserinin tanı ve izleminde.
- Tiroid ultrasonu ve ince iğne aspirasyon biyopsisi: nodül değerlendirmesi.
- İnce iğne yıkama sıvısında kalsitonin: şüpheli lenf nodlarında.
- RET gen analizi: ailesel form ve MEN 2 şüphesinde.
- Plazma veya idrar metanefrinleri ve kalsiyum/PTH: MEN 2 değerlendirmesinde.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Mayo'ya göre fare antikorlarına karşı antikor (HAMA) veya heterofil antikor gelişmiş hastalarda yalancı yüksek değerler görülebilir.
- Analite özgü antikorlara, streptavidine veya rutenyuma karşı çok yüksek titreli antikorlar nadiren girişim yapabilir.
- Farklı yöntemlerle elde edilen değerler birbirinin yerine kullanılamaz.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
- Mayo Clinic Laboratories — Calcitonin, Serum
- Mayo Clinic Laboratories — Calcitonin, Fine-Needle Aspiration Biopsy Needle Wash, Lymph Node
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.