İnsülin benzeri büyüme faktörü 1
Büyüme hormonunun etkisini yansıtan IGF-1'i ölçer; büyüme bozukluklarında ilk basamak testtir, akromegali ve büyüme hormonu eksikliğinin değerlendirilmesinde kullanılır.
Bir bakışta
Örnek türü
Serum (venöz kan)HormonlarTest öncesi
Ölçümden 12 saat önce biotin içeren multivitamin ve takviyeler alınmaz.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Mayo'ya göre büyüme bozukluklarının değerlendirilmesinde ilk basamak testtir; çocuk ve erişkinlerde büyüme hormonu eksikliği veya fazlalığının değerlendirilmesinde, rekombinant büyüme hormonu tedavisinin izleminde ve akromegali ile gigantizmli hastaların takibinde kullanılır. Mayo'ya göre tüm uygulamalarda IGF-1, IGFBP3'ten daha yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahiptir ve birincil test olmalıdır.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
IGF-1 tek başına tanı koydurmaz; Mayo'ya göre akromegali tanısında uygun belirti ve bulguları olan hastada yüksek IGF-1 tanıyı destekler ve IGF-1 klinik aktiviteyle IGFBP3'ten daha iyi ilişkilidir. Transsfenoidal cerrahi sonrası IGF-1 düşmeye başlar ve çoğu hastada dördüncü günde normale döner. Dinamik büyüme hormonu testleri her zaman gerekli değildir; yapılacaksa endokrinoloji merkezlerinde uzman gözetiminde yürütülmelidir. Tedavi kararı uzman hekime aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo IGF-1 (seçilmiş yaş grupları) — Erkek: 18 yaş 146,2–493,6; 21–25 yaş 115,2–354,8; 31–35 yaş 88,3–246,0; 41–45 yaş 74,9–216,4; 51–55 yaş 60,6–200,3; 61–65 yaş 48,8–187,7; 71–75 yaş 40,9–179,2 ng/mL. Kadın: 18 yaş 120,5–485,8; 21–25 yaş 92,9–342,0; 31–35 yaş 73,1–243,0; 41–45 yaş 61,5–204,4; 51–55 yaş 53,0–189,6; 61–65 yaş 42,2–169,0; 71–75 yaş 36,6–164,7 ng/mL. Çocuklar ve diğer yaşlar için kaynaktaki yıllık tabloya bakılmalıdır.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; 1 yaş altından 90 yaşa kadar yıllık ve beş yıllık gruplara ayrılmış, cinsiyete özgü serum referans aralıkları.
- Birim
- ng/mL
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Mayo'ya göre IGF-1 referans aralıkları yaşa çok bağımlıdır; büyüme hormonu tedavisinde hedef, değeri referans aralığında (ideal olarak orta–üst üçte birde) tutmaktır ve bu bir referans aralığı değil, izlem hedefidir.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Mayo'ya göre yaşa göre 2,5. persentilin altındaki IGF-1 büyüme hormonu eksikliği veya ağır büyüme hormonu direnciyle uyumludur; kısmi eksiklik veya hafif–orta direnci olanlarda değer referans aralığında olabilir.
- Çocuklarda hafif–orta büyüme hormonu direnci yetersiz beslenmeden böbrek yetmezliği gibi ağır sistemik hastalıklara kadar değişen nedenlerle görülür.
- Anoreksiya ve malnütrisyonda IGF-1 düşüktür ve yeterli beslenmeyle düzelir; Mayo'ya göre beslenme desteğinin izleminde prealbümin, retinol bağlayan protein veya transferrinden daha duyarlıdır.
- Erişkinde büyüme hormonu eksikliği başlıca hipofiz tümörü olan hastalarda görülür.
Yüksek olduğunda
- Mayo'ya göre yüksek IGF-1 süregen büyüme hormonu fazlalığını veya aşırı rekombinant büyüme hormonu tedavisini gösterir.
- Endojen fazlalık çoğunlukla büyüme hormonu salgılayan hipofiz adenomundan kaynaklanır: epifizler kapanmadan önce gigantizme, sonra akromegaliye yol açar.
- Gebelikte IGF-1'in yükselmesi normaldir; ancak bu grup için referans aralıkları resmi olarak belirlenmemiştir.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo IGF-1'i serumda IDS-iSYS IGF-I ile kemilüminesans immünotestle ölçer: IGF-1 önce asidik ortamda bağlayıcı proteinlerden ayrılır, ardından biotinli ve akridinyum işaretli iki monoklonal antikorla streptavidinli manyetik partiküller üzerinde ölçülür.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Mayo'ya göre IGF-1 testleri platform ve üreticiler arasında değişkenlik gösterir; farklı yöntemlerle elde edilen sonuçlar birbirinin yerine kullanılmamalıdır.
Örnek alma ve hazırlık
Serum (venöz kan) · Ölçümden 12 saat önce biotin içeren multivitamin ve takviyeler alınmaz.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- IGFBP3: büyüme hormonu eksikliği ve direncinde birlikte değerlendirme.
- Büyüme hormonu (glukoz baskılama veya uyarı testleri): endokrinoloji merkezinde.
- Diğer hipofiz hormonları (TSH, sT4, ACTH, kortizol, LH, FSH, prolaktin): hipofiz yetmezliği veya tümörü şüphesinde.
- Albümin ve beslenme göstergeleri: malnütrisyon değerlendirmesi.
- Karaciğer ve böbrek işlev testleri: uyumsuz IGF-1/IGFBP3 sonuçlarında.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Mayo'ya göre biotin içeren takviyeler IGF-1'i yalancı düşük ölçtürebilir; ölçümden 12 saat önce alınmamalıdır.
- Aşırı yüksek değerlerde kanca etkisi (yalancı düşük) veya heterofil antikor girişimi (çoğunlukla yalancı yüksek) nadiren görülebilir.
- Karaciğer ve böbrek hastalığında nadiren IGF-1 ile IGFBP3 uyumsuz olabilir; bu durum preanalitik veya analitik hata olasılığını da akla getirmelidir.
- Mayo'ya göre IGF-1 meme, kolon, prostat veya akciğer kanserinde risk göstergesi ya da prognoz belirteci olarak güvenilir biçimde kullanılamaz.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.