İdrarUACR

İdrar albümin/kreatinin oranı

İdrardaki albümin miktarını idrar kreatininine oranlayarak böbrek hasarının erken bir göstergesi olan albüminüriyi değerlendirir.

Spot idrar (tercihen sabah ilk idrarı) Kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026v1.0 · Eğitim rehberi

İdrar · Temsili laboratuvar görseli

Bir bakışta

Örnek türü

Spot idrar (tercihen sabah ilk idrarı)İdrar

Test öncesi

Örnek öncesi yoğun egzersizden kaçının. Mümkünse sabah ilk idrarın orta akımı verilir. Ateş, idrar yolu enfeksiyonu veya adet dönemi varsa bildirin.

7 bilimsel kaynakKaynak listesini incele

OKUMA DÜZEYİ

İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.

Klinik kullanım ve tanısal rol

Kronik böbrek hastalığı riski yüksek kişilerde (diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalığı vb.) albüminüri taraması ve böbrek hastalığı olanlarda izlem için kullanılır. KDIGO 2024 kılavuzu, kronik böbrek hastalığını eGFR ile birlikte albüminüri kategorisine göre evreler; ilk albüminüri testinde sabah ilk idrarın orta akımını tercih eder ve rastgele idrarda ACR ≥30 mg/g sonucunun sonraki bir sabah idrarıyla doğrulanmasını önerir. Kronik böbrek hastalığı olanlarda albüminüri en az yılda bir değerlendirilir.

Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi

Albüminüri kronik böbrek hastalığının belirteçlerinden biridir; KDIGO tanımında böbrek hasarı belirteci veya GFR azalmasının en az 3 ay sürmesi gerekir. Tek ölçüm tanı koydurmaz veya hastalığı dışlamaz. Mayo'nun cinsiyete özgü referans aralığı (erkek <17, kadın <25 mg/g) ile KDIGO'nun cinsiyetten bağımsız 30 mg/g sınırı farklı kavramlardır; evrelemede KDIGO kategorileri kullanılır. 'Mikroalbüminüri' terimi yerine KDIGO 'orta derecede artmış albüminüri' ifadesini kullanır. Buradaki değerler tedavi hedefi değildir.

Referans aralıkları ve karar sınırları

KAYNAK LABORATUVAR / KURUM ÖRNEĞİ

Mayo rastgele idrar albümin/kreatinin oranı: erkek <17 mg/g kreatinin; kadın <25 mg/g kreatinin. KDIGO 2024 albüminüri kategorileri (cinsiyetten bağımsız): A1 <30 mg/g (normal-hafif artmış), A2 30–300 mg/g (orta derecede artmış), A3 >300 mg/g (ağır derecede artmış).

Hasta grubu / kapsam: Mayo Clinic Laboratories; rastgele (spot) idrar; erişkin kadın ve erkek. KDIGO kategorileri erişkin kronik böbrek hastalığı evrelemesi içindir; gebelik ve çocuklarda farklı değerlendirme gerekebilir.
Birim: mg/g kreatinin (mg/mmol için ÷ 8,84)
Yöntem ve aktarılabilirlik: Mayo'nun aralığı immünotürbidimetrik albümin ve enzimatik kreatinin yöntemine aittir. KDIGO A1–A3 sınırları laboratuvar referans aralığı değil, risk sınıflamasıdır; ikisi aynı sayı gibi kullanılmaz. Roche ALBT2 üretici örneğine otomatik aktarılmaz.

Referansın özgün kaynağı

Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.

Düşük ve yüksek sonuçların anlamı

Düşük olduğunda

Düşük (normal) oran, o örnekte belirgin albümin kaçağı olmadığını gösterir; risk grubundaki kişilerde düzenli tekrar önerilir.
Normal ACR böbrek hastalığını tek başına dışlamaz; eGFR ve diğer bulgular da değerlendirilir.
Çok yüksek kas kütlesi gibi idrar kreatinin atılımının fazla olduğu durumlarda oran olduğundan düşük çıkabilir.

Yüksek olduğunda

KDIGO kategorilerinde ACR 30–300 mg/g orta derecede artmış (A2), >300 mg/g ağır derecede artmış (A3) albüminüri olarak sınıflanır; artış böbrek ve kalp-damar riskinin yükselmesiyle ilişkilidir.
Ateş, yoğun egzersiz, idrar yolu enfeksiyonu, kontrolsüz hiperglisemi veya hipertansiyon ve adet kanaması geçici yükseklik yapabilir; bu nedenle doğrulama gerekir.
Kronik böbrek hastalığı olanlarda KDIGO, sonraki testte ACR'nin iki katına çıkmasının laboratuvar değişkenliğini aştığını ve değerlendirme gerektirdiğini belirtir.

İlişkili olabilecek klinik durumlar

Diyabetik böbrek hastalığıHipertansif böbrek hastalığıGlomerüler hastalıklarKronik böbrek hastalığı (KDIGO A1–A3 evrelemesi)Kalp-damar hastalığı riski

Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.

Ölçüm yöntemi ve cihazlar

Mayo rastgele idrarda albümini immünotürbidimetrik, kreatinini enzimatik kolorimetrik yöntemle ölçer ve oranı mg albümin/g kreatinin olarak hesaplar. Örnek koruyucusuz plastik tüpte toplanır; Mayo örnek öncesi ağır egzersizden kaçınılmasını ister. Birim dönüşümü: mg/mmol ≈ mg/g ÷ 8,84 (KDIGO 30 mg/g ≈ 3 mg/mmol).

Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri

Roche ALBT2 Tina-quant Albumin Gen.2 — cobas c 503

Roche ürün sayfası ALBT2'yi serum, plazma, idrar ve BOS'ta immünolojik albümin tayini için tanımlar; cobas c 503 test menüsünde Renal başlığı altında listelenir. Mayo'nun cihazı olduğu iddia edilmez; idrar kreatinini ayrı bir testtir ve oran laboratuvarca hesaplanır.

Örnek alma ve hazırlık

Spot idrar (tercihen sabah ilk idrarı) · Örnek öncesi yoğun egzersizden kaçının. Mümkünse sabah ilk idrarın orta akımı verilir. Ateş, idrar yolu enfeksiyonu veya adet dönemi varsa bildirin.

Birlikte değerlendirme ve kısıtlar

Tamamlayıcı tetkikler

UACRKlinik soruyla birlikte

Kreatinin ve eGFR (gerektiğinde sistatin C ile birlikte): KDIGO GFR kategorisi.
Tam idrar tahlili: hematüri, enfeksiyon ve diğer bulgular.
HbA1c/glukoz ve kan basıncı izlemi: risk etkenleri.
Tekrarlayan yükseklikte sabah ilk idrarıyla doğrulama; seçilmiş olgularda idrar protein/kreatinin oranı ve nefroloji değerlendirmesi.

Ölçümü ve yorumu etkileyenler

Yoğun egzersiz, ateş, idrar yolu enfeksiyonu, adet kanı ve belirgin hiperglisemi/hipertansiyon geçici albümin artışı yapabilir.
Mayo'ya göre 20 mg/dL bilirubin kreatinin ölçümünü %15–20 düşürür; bu durum oranı yapay olarak yükseltebilir.
Kas kütlesi idrar kreatinin atılımını etkiler; çok düşük kas kütlesinde oran olduğundan yüksek, çok yüksek kas kütlesinde düşük çıkabilir.
Gün içi değişkenlik nedeniyle KDIGO, mümkünse sabah ilk idrarını ve doğrulayıcı tekrar ölçümü önerir.

Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.

Bilimsel kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.