HIV-1/2 antijen ve antikor testi (4. kuşak)
HIV-1 p24 antijeni ile HIV-1 ve HIV-2 antikorlarını birlikte arar; reaktif sonuç ayırt edici doğrulama testleriyle değerlendirilir.
Bir bakışta
Örnek türü
Plazma veya serum (venöz kan)EnfeksiyonTest öncesi
Hazırlık gerekmez. Olası yakın zamanlı maruziyetin tarihi ve kullanılan önleyici ilaçlar (PrEP/PEP) hekime bildirilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
HIV enfeksiyonunun taranması ve tanısal değerlendirmesinde ilk basamak testtir. CDC, 13–64 yaş arasındaki herkesin rutin sağlık bakımının parçası olarak en az bir kez, risk taşıyanların ise daha sık test yaptırmasını önerir. Mayo HIVDX testi 2 yaşından büyük belirtili hastalarda ve reaktif hızlı test sonuçlarının izleminde kullanılır.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
4. kuşak antijen/antikor testi CDC laboratuvar algoritmasının ilk adımıdır; tanı, ayırt edici antikor testi ve gerektiğinde nükleik asit testiyle konur. Kan bağışçısı taraması veya doğrulaması için kullanılmaz. Sonuç gizlilik içinde hekimle konuşulmalıdır; tedavi kararı uzman hekime aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo HIV-1/-2 antijen ve antikor taraması: Negatif (reaktif olmayan).
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; plazma; 2 yaşından büyük hastalar. Kan/doku bağışçısı taraması veya doğrulaması için kullanılmaz.
- Birim
- Niteliksel (reaktif olmayan/reaktif)
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Tarama testi antijen ve antikoru ayırmaz; ayırım algoritmanın sonraki adımlarında yapılır.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Negatif (reaktif olmayan) sonuç genellikle HIV enfeksiyonu olmadığını gösterir.
- Maruziyetten sonraki çok erken dönemde (pencere dönemi) antijen ve antikor henüz saptanabilir düzeyde olmayabilir; yakın zamanlı maruziyet şüphesinde test tekrarı veya nükleik asit testi gerekebilir.
Yüksek olduğunda
- Reaktif tarama sonucu tanı koydurmaz; Mayo algoritmasında HIV-1/HIV-2 antikor doğrulama-ayırt etme testi otomatik olarak yapılır.
- Ayırt etme testi negatif veya belirsizse HIV RNA testi ile erken (akut) enfeksiyon ya da yalancı reaktiflik ayrılır.
- HIV-1 antikoru pozitif sonuçlarda HIV-1 RNA saptanır ve miktarı ölçülür.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo testi HIV-1/-2 antijen ve antikor taramasıyla başlar (elektrokemilüminesan immünoanaliz, plazma). Tarama reaktifse immünokromatografik HIV-1/-2 antikor doğrulama-ayırt etme testi, sonucuna göre HIV-1/HIV-2 RNA testi ek ücretle yapılır.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Algoritma ve yansıma (reflex) adımları Mayo'ya özgüdür. Pencere dönemi kullanılan test kuşağına göre değişir; hızlı testlerin performansı bu laboratuvar testine eşdeğer kabul edilmez.
Örnek alma ve hazırlık
Plazma veya serum (venöz kan) · Hazırlık gerekmez. Olası yakın zamanlı maruziyetin tarihi ve kullanılan önleyici ilaçlar (PrEP/PEP) hekime bildirilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- HIV-1/HIV-2 antikor ayırt etme testi: reaktif taramada.
- HIV-1 RNA: akut enfeksiyon şüphesinde ve doğrulanmış enfeksiyonda viral yük.
- HBsAg, anti-HBc ve anti-HCV: eşlik eden enfeksiyon taraması.
- Sifiliz ve diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyon testleri: risk değerlendirmesine göre.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Mayo'ya göre tanı veya tedavi amacıyla fare monoklonal antikoru almış kişilerde insan anti-fare antikorları yalancı reaktif sonuca yol açabilir.
- Belirgin hemolizli (hemoglobin >500 mg/dL), lipemik veya ikterik (total bilirubin >66 mg/dL) örneklerde, ısıyla inaktive edilmiş örneklerde ve plazma dışı örneklerde performans belirlenmemiştir.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
- Mayo Clinic Laboratories — HIV-1 and HIV-2 Antigen and Antibody Diagnostic Evaluation, Plasma (HIVDX)
- CDC — Clinical Testing Guidance for HIV
- MedlinePlus — HIV Screening Test
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.