Haptoglobin
Kandaki serbest hemoglobini bağlayan proteini ölçer; damar içinde alyuvar yıkımı (hemoliz) şüphesinin doğrulanmasında kullanılır.
Bir bakışta
Örnek türü
Serum (venöz kan)HematolojiTest öncesi
Hazırlık gerekmez. Yakın zamanda geçirilen hemoliz atağı, karaciğer hastalığı ve iltihabi hastalıklar bildirilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Mayo'ya göre damar içi hemolizin doğrulanmasında kullanılır.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
Haptoglobin hemolizi destekler ancak tek başına tanı koydurmaz. Mayo'ya göre değer düşükse akut hemoliz atağından 1–2 hafta sonra test tekrarlanmalıdır; hemoliz durduysa düzey yaklaşık bir hafta içinde normale döner. Çocuklarda düşük düzeyler nedeniyle hemoliz testi olarak uygun değildir. Tedavi kararı uzman hekime aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo haptoglobin: 30–200 mg/dL.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; serum; erişkin düzeylerine 6. ayda ulaşılır. Yenidoğan örneklerinde genellikle ölçülemez.
- Birim
- mg/dL
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Normal aralıkta bir değer, eş zamanlı iltihap varlığında hemolizi dışlamaz; akut faz yanıtı haptoglobini yükseltir.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Mayo'ya göre düşük veya ölçülemeyen haptoglobin damar içi hemolizi gösterebilir.
- Mayo'ya göre doğuştan haptoglobin yokluğu (anhaptoglobinemi) sık görülür; tek ölçümü yorumlamak zor veya imkânsız olabilir.
- Mayo'ya göre ağır karaciğer hastalığı ve düzenli yoğun egzersiz de kalıcı düşüklüğe yol açabilir.
- Mayo'ya göre yaşamın ilk 3–6 ayında düşük değer normaldir.
Yüksek olduğunda
- Mayo'ya göre haptoglobin bir akut faz proteinidir; iltihap ve doku hasarında yükselir.
- Mayo'ya göre yanıklar ve nefrotik sendromda yüksek görünebilir.
- Yükseklik eşlik eden hemolizi maskeleyebilir; CRP ile birlikte yorumlanır.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo haptoglobini serumda Siemens Nefelometre II ile nefelometrik yöntemle ölçer; antijen-antikor kompleksleri üzerine saçılan ışık ölçülür.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Mayo'ya göre lipemik örneklerde nefelometrik ölçüm mümkün olmayabilir.
Örnek alma ve hazırlık
Serum (venöz kan) · Hazırlık gerekmez. Yakın zamanda geçirilen hemoliz atağı, karaciğer hastalığı ve iltihabi hastalıklar bildirilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- LDH ve indirekt bilirubin: hemoliz göstergeleri.
- Retikülosit sayımı: kemik iliği yanıtı.
- Periferik yayma ve direkt Coombs testi: hemoliz nedeni.
- CRP: akut faz yanıtının değerlendirilmesi.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Mayo'ya göre lipemik serumda nefelometrik ölçüm mümkün olmayabilir; bulanıklık ve partiküller sonucu değiştirebilir.
- İltihap, enfeksiyon ve doku hasarı değeri yükselterek hemolizi gizleyebilir.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
- Mayo Clinic Laboratories — Haptoglobin, Serum (HAPT)
- Shih AW ve ark. — Haptoglobin testing in hemolysis: measurement and interpretation. Am J Hematol 2014;89(4):443–447
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.