BiyokimyaFe / TDBK / TSAT

Demir, total demir bağlama kapasitesi ve transferrin satürasyonu

Serum demirini, transferrinin demir bağlama kapasitesini ve satürasyonunu birlikte değerlendirir; ferritinle tamamlanır.

Serum (venöz kan) Kaynak kontrolü: 9 Kasım 2026v1.0 · Eğitim rehberi

Biyokimya · Temsili laboratuvar görseli

Bir bakışta

Örnek türü

Serum (venöz kan)Biyokimya

Test öncesi

Mayo SFEC için sabah örneği ve sekiz saat açlık tercih edilir, zorunlu değildir; demir içeren takviyelerin örnek öncesi 24 saat kullanılmaması gerektiği belirtilir. Kişisel hazırlık ve ilaç değişikliği için sağlık ekibinin talimatını izleyin.

9 bilimsel kaynakKaynak listesini incele

OKUMA DÜZEYİ

İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.

Klinik kullanım ve tanısal rol

Demir eksikliği anemisi, inflamasyon anemisi ve demir yüklenmesi şüphesinde serum demiri, total demir bağlama kapasitesi (TDBK/TIBC) ve transferrin satürasyonu (TSAT) bir arada ele alınır. Öncelikli eksiklik testi ferritindir. İnflamasyon ferritini yükseltebileceğinden TSAT ve gerekirse çözünür transferrin reseptörü ek bilgi sağlar. Gün içi ve öğünlere bağlı biyolojik değişkenlik belirgindir.

Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi

Mayo SFEC'nin serum demiri, TDBK ve TSAT yüzdeleri, tek başlarına tanı veya dışlama aracı değildir; ferritin önceliklidir. EASL 2022 hemokromatoz kılavuzu, kadınlarda TSAT >%45 ile ferritin >200 µg/L; erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda TSAT >%50 ile ferritin >300 µg/L birlikteliğini belirli bağlamlarda biyokimyasal değerlendirmede kullanır; genotip ve klinik kanıt gerekliliği değişir. Bu değerler tedavi hedefi veya normal referans aralığı değildir. Akut inflamasyon ve gebelikte yorum farklılaşır.

Referans aralıkları ve karar sınırları

KAYNAK LABORATUVAR / KURUM ÖRNEĞİ

Mayo SFEC örnek serum aralıkları: demir erkek 50–150 µg/dL, kadın 35–145 µg/dL; TDBK 250–400 µg/dL; TSAT %14–50. Üç ayrı parametrenin tek bir ortak aralığı yoktur.

Hasta grubu / kapsam: Mayo Clinic Laboratories; serum. Demir için kadın/erkek aralığı ayrı, TDBK ve TSAT için ayrı cinsiyet alt aralığı belirtilmez. Kaynaktaki yaş kapsamı açık verilmediği için pediatrik/gebelik aralığı olarak kullanılmaz.
Birim: Serum demiri ve TDBK: µg/dL; TSAT: %
Yöntem ve aktarılabilirlik: Mayo IRON2 kolorimetrik demir, TRSF2 immünotürbidimetrik transferrin ve hesaplanan TDBK/TSAT yöntemine aittir. EASL hemokromatoz eşikleri klinik karardır; bu laboratuvar aralıkları değildir. Raporun yöntem/yaş birim bağlamı önceliklidir.

Referansın özgün kaynağı

Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.

Düşük ve yüksek sonuçların anlamı

Düşük olduğunda

Düşük serum demiri ve düşük TSAT, demir eksikliği veya inflamasyon anemisinde görülebilir; düşük demir tek başına depoları göstermez.
TDBK, inflamasyon veya karaciğerde transferrin üretiminin azalmasıyla düşebilir; bu tablo gerçek depolarla birlikte yorumlanmalıdır.
Demir eksikliğinde TDBK sıklıkla yükselir, TSAT düşer; hemogram ve ferritinle örüntü değerlendirilir.

Yüksek olduğunda

Yüksek serum demiri/TSAT demir yüklenmesiyle ilişkili olabilir; yakın dönem demir takviyesi, akut karaciğer hasarı ve örnek koşulları da etkiler.
Yüksek TDBK, düşük demir depolarına yanıt olarak artan transferrin üretimini destekleyebilir; TDBK ile TSAT aynı değişken değildir.
Kalıcı yüksek TSAT ve ferritin, hemokromatoz araştırmasında önemlidir. EASL 2022'de belirli fenotip/genotip bağlamındaki eşikler tanısal değerlendirme içindir; genel popülasyon aralığı veya otomatik tanı değildir.

İlişkili olabilecek klinik durumlar

Demir eksikliği anemisiİnflamasyon anemisiHerediter hemokromatozKronik böbrek hastalığı ile ilişkili anemiKaraciğer hastalıkları

Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.

Ölçüm yöntemi ve cihazlar

Mayo SFEC: serum demiri asidik ortamda transferrinden ayrılır, Fe³⁺ askorbatla Fe²⁺'ye indirgenir ve FerroZine kompleksinin absorbansı fotometrik ölçülür (Roche IRON2). Transferrin özgül antiserumla immünotürbidimetrik ölçülür (Roche TRSF2). TDBK ölçülen transferrinden, TSAT ise aynı birimlerde demir/TDBK oranından hesaplanır. Her laboratuvarın yöntem ve dönüşüm katsayısı ayrıca doğrulanır.

Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri

Roche IRON2 + TRSF2 — cobas c 303 / c 503 / c 703

Roche IRON2 ürün sayfasında cihazlar doğrulanmıştır. Aynı cihazlar TRSF2 ürün sayfasında da listelenmiştir; panelin TDBK/TSAT hesaplama akışı Mayo SFEC kataloğundan alınır, Mayo'nun cihaz modeli olduğu iddia edilmez.

Roche TRSF2 Tina-quant Transferrin ver.2 — cobas c 303 / c 503 / c 703

Üretici kaynaklı antiserum/immünotürbidimetri ve cihaz uyumuna örnektir. Yerel laboratuvarda demir ve transferrin için aynı yöntem kullanılması gerekliliği ayrıca doğrulanır.

Örnek alma ve hazırlık

Serum (venöz kan) · Mayo SFEC için sabah örneği ve sekiz saat açlık tercih edilir, zorunlu değildir; demir içeren takviyelerin örnek öncesi 24 saat kullanılmaması gerektiği belirtilir. Kişisel hazırlık ve ilaç değişikliği için sağlık ekibinin talimatını izleyin.

Birlikte değerlendirme ve kısıtlar

Tamamlayıcı tetkikler

Fe / TDBK / TSATKlinik soruyla birlikte

Hemogram (Hb, MCV, RDW) ve retikülosit: aneminin örüntüsü ve kemik iliği yanıtı.
Ferritin: depolar için öncelikli gösterge; CRP ve klinik inflamasyon durumuyla beraber yorumlanır.
Çözünür transferrin reseptörü: inflamasyonla karışan demir eksikliği değerlendirmesinde seçilmiş olgularda yardımcı olabilir.
Kalıcı demir yüklenmesi şüphesinde ferritin/TSAT tekrarları, karaciğer testleri ve uygun hastada uzman değerlendirmesiyle genetik veya karaciğer demir incelemesi.

Ölçümü ve yorumu etkileyenler

Serum demiri ve TSAT gün içinde/öğünlerden sonra değişir. Mayo örneği için öğleden önce kan, sekiz saat açlık tercih edilir; zorunlu değildir.
Mayo SFEC talimatında demir içeren takviyelerin örnekten önce 24 saat kullanılmaması belirtilir; kişisel ilaç ve takviye kararı sağlık ekibiyle verilmelidir.
Mayo jel tüplerde serumun iki saat içinde santrifüj edilmesini ve belirgin hemolizli örneğin reddini belirtir.
Mayo SFEC sayfasının TDBK yorum paragrafında artış/azalış örüntüsü, aynı sayfadaki fizyolojik açıklamayla ve ARUP tablosuyla çelişir. Yorumda ARUP'ın demir eksikliğinde yüksek TDBK, inflamasyon anemisinde düşük TDBK örüntüsü esas alınmıştır; çelişki editoryal notta belgelidir.

Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.

Bilimsel kaynaklar

Son kaynak kontrolü: 9 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.