İçeriğe geç
D-dimer
Bilimsel kaynaklıGüncelleme 10.11.2026
PıhtılaşmaD-dimer

D-dimer

Pıhtının fibrinolizle yıkımında oluşan D-dimeri ölçer; düşük/orta klinik olasılıkta derin ven trombozu ve pulmoner emboliyi dışlamaya yardım eder.

Pıhtılaşma · Temsili laboratuvar görseli

Bir bakışta

Örnek türü

Sitratlı plazma (venöz kan)Pıhtılaşma

Test öncesi

Hazırlık gerekmez. Antikoagülan kullanımı, yakın zamanda ameliyat, travma ve gebelik bildirilir.

3 bilimsel kaynakKaynak listesini incele
OKUMA DÜZEYİ

İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.

01

Klinik kullanım ve tanısal rol

Klinik ön test olasılığı düşük veya orta olan hastalarda akut pulmoner emboli ve derin ven trombozunu dışlamada ve yaygın damar içi pıhtılaşma (DIC) değerlendirmesinde diğer testlerle birlikte kullanılır. Mayo, 50 yaş üzerindeki hastalarda dışlama için yaşa göre ayarlanmış eşik (yaş × 10 ng/mL FEU) önerildiğini belirtir; ESC 2019 pulmoner emboli kılavuzu da yaşa veya klinik olasılığa göre ayarlanmış eşiklerin sabit eşiğe alternatif olarak kullanılabileceğini bildirir. Klinik olasılığı yüksek hastada D-dimer yerine doğrudan görüntüleme planlanır.

Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi

D-dimer bir dışlama testidir ve yalnız klinik ön test olasılığıyla birlikte kullanılır; pozitif sonuç tanı koydurmaz. Eşikler ve birimler (FEU veya DDU, ng/mL veya µg/L) teste özgüdür; yaşa göre ayarlanmış eşik raporun kendi birimine göre hesaplanır. Gebelikte ve hastanede yatan hastalarda özgüllük düşüktür. Buradaki değerler tedavi hedefi değildir; tanı ve tedavi kararı klinik ekibe aittir.

02

Referans aralıkları ve karar sınırları

KAYNAK LABORATUVAR / KURUM ÖRNEĞİ

Mayo D-dimer: ≤500 ng/mL FEU. 50 yaş üzerinde dışlama için yaşa göre ayarlanmış eşik: yaş (yıl) × 10 ng/mL FEU (ör. 72 yaş için 720 ng/mL FEU).

Hasta grubu / kapsam
Mayo Clinic Laboratories; sitratlı plazma; erişkin. Eşik yalnız düşük/orta klinik olasılıktaki dışlama içindir; gebelik ve çocuklarda ayrı değerlendirme gerekir.
Birim
ng/mL FEU (µg/L FEU ile sayısal olarak eşittir)
Yöntem ve aktarılabilirlik
IL D-Dimer HS500 kitine ve FEU birimine aittir. DDU birimiyle çalışan testlerde sayılar yaklaşık yarıya iner; farklı kitin eşiği bu sayfadaki değerle değiştirilmez.
Referansın özgün kaynağı

Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.

03

Düşük ve yüksek sonuçların anlamı

Düşük olduğunda

  • Düşük/orta klinik olasılıkla birlikte eşiğin altındaki D-dimer, pulmoner emboli ve derin ven trombozunu yüksek güvenle dışlamaya yardım eder.
  • Klinik olasılık yüksekse normal D-dimer tek başına yeterli değildir; görüntüleme gerekir.
  • Antikoagülan tedavi altında veya pıhtı uzun süredir varsa D-dimer düşük çıkabilir.

Yüksek olduğunda

  • Yüksek D-dimer pıhtılaşma ve fibrinolizin arttığını gösterir; belirli bir hastalığa özgü değildir ve görüntüleme gibi ek değerlendirme gerektirir.
  • Yakın zamanda ameliyat, travma, kanama, gebelik, karaciğer hastalığı, inflamasyon, enfeksiyon ve kanser D-dimeri yükseltir; ileri yaşta da artar.
  • Mayo'ya göre D-dimer yüksekliğinin derecesi eşlik eden hastalığın klinik ağırlığıyla kesin olarak ilişkili değildir.

İlişkili olabilecek klinik durumlar

Pulmoner emboliDerin ven trombozuYaygın damar içi pıhtılaşma (DIC)Ameliyat ve travma sonrası durumGebelik, kanser ve inflamatuvar hastalıklar

Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.

04

Ölçüm yöntemi ve cihazlar

Mayo D-dimeri sitratlı plazmada türbidimetrik immünoanalizle (lateks, D-dimer domenine özgü monoklonal antikor MA-8D3) ölçer ve sonucu fibrinojen eşdeğer birim (FEU) olarak raporlar. Mayo, IL D-Dimer HS500 kitiyle ≤500 ng/mL FEU sonucunun düşük/orta olasılıkta pulmoner emboli ve derin ven trombozunu dışlamada yaklaşık %100 (aralık %97–100) negatif öngörü değerine sahip olduğunu ve bu kullanım için FDA onaylı olduğunu belirtir.

Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri

Werfen (IL) D-Dimer HS500 — ACL TOP koagülasyon analizörü

Kit ve analizör bilgisi uygulayan laboratuvarın (Mayo) açık kataloğundan alınmıştır; üretici belgesi değildir. Başka kitlerde eşik, birim (FEU/DDU) ve dışlama performansı farklıdır.

Örnek alma ve hazırlık

Sitratlı plazma (venöz kan) · Hazırlık gerekmez. Antikoagülan kullanımı, yakın zamanda ameliyat, travma ve gebelik bildirilir.

05

Birlikte değerlendirme ve kısıtlar

Tamamlayıcı tetkikler

D-dimerKlinik soruyla birlikte
  • Klinik olasılık skoru (ör. Wells veya Cenevre) ile birlikte değerlendirme.
  • Pozitif sonuçta veya yüksek olasılıkta BT pulmoner anjiyografi ya da alt ekstremite kompresyon ultrasonografisi.
  • DIC şüphesinde trombosit sayısı, fibrinojen, PT/INR ve aPTT.
  • Ayırıcı tanıda troponin, NT-proBNP ve arter kan gazı (klinik soruya göre).

Ölçümü ve yorumu etkileyenler

  • Antikoagülan tedavi D-dimeri düşürebilir ve dışlama performansını azaltabilir.
  • Mayo'ya göre romatoid faktör 1400 IU/mL'ye kadar sonucu etkilemez; fare monoklonal antikoru almış hastalarda HAMA girişimi olasılığı tampon ajanla azaltılmıştır.
  • Birim farkı (FEU/DDU) en sık yorum hatasıdır; rapordaki birim mutlaka kontrol edilir.

Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.

Bilimsel kaynaklar

  1. Mayo Clinic Laboratories — D-Dimer, Plasma (DDITT): yöntem, eşik, yaşa göre ayarlama
  2. Konstantinides ve ark. — 2019 ESC Guidelines for acute pulmonary embolism (ERS yayını)
  3. MedlinePlus — D-Dimer Test

Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.

Hekimler ve hastalar için kaynaklı laboratuvar test rehberi.