Kreatin kinaz
Kas hasarını gösteren enzimi ölçer; rabdomiyoliz, kas hastalıkları (miyopati) ve ilaca bağlı kas hasarının tanı ve izleminde kullanılır.
Bir bakışta
Örnek türü
Serum (venöz kan)BiyokimyaTest öncesi
Örnekten önceki günlerde yoğun egzersizden kaçınılır. Kas içi iğne, düşme/travma, nöbet ve statin gibi ilaç kullanımı bildirilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Mayo'ya göre miyopatilerin ve travma, toksin veya ilaca bağlı kas hasarının tanı ve izleminde kullanılır; rabdomiyolizli hastaların akut böbrek hasarı açısından izlenmesinde de kullanılır.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
CK kas hasarının varlığını ve büyüklüğünü gösterir; nedeni göstermez. Mayo'ya göre kalp krizi tanısında CK ve CK-MB büyük ölçüde kalbe daha özgül troponinlerle yer değiştirmiştir. Rabdomiyolizde böbrek işlevi ve elektrolitler birlikte izlenir. Tedavi kararı uzman hekime aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo CK, 3 aylıktan büyükler: erkek 39–308 U/L; kadın 26–192 U/L. 3 ay ve altı için belirlenmemiştir.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; serum; cinsiyete göre ayrı aralıklar.
- Birim
- U/L
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Mayo'ya göre CK düzeyleri siyahi popülasyonlarda görece daha yüksek bulunmuştur; kas kitlesi ve fiziksel aktivite yorumda dikkate alınır.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Düşük CK genellikle klinik önem taşımaz; kas kitlesi az olan kişilerde daha düşük değerler görülür.
- Kas hastalığı şüphesinde normal CK bazı miyopati türlerini dışlamaz; klinik ve diğer testlerle değerlendirilir.
Yüksek olduğunda
- Mayo'ya göre iskelet veya kalp kasında hasar, iltihap veya nekroz olan hastaların hemen hepsinde yükselir; akut beyin damar hastalığı ve beyin cerrahisi sonrasında da artabilir.
- Mayo'ya göre kas travmasında CK 12 saat içinde yükselir, 1–3 günde zirve yapar ve hasar durduktan 3–5 gün sonra düşer.
- Mayo'ya göre akut rabdomiyolizde değer üst sınırın 200 katını aşabilir; bu durum akut böbrek yetmezliği riskini belirgin artırır.
- Mayo'ya göre kas distrofileri, viral miyozit, polimiyozit, malign hipertermi, hipotiroidi (hastaların yaklaşık %60'ında ortalama 5 kat yükselme) ve statin, fibrat gibi ilaçlar yükselmeye yol açabilir; normal doğumda annede yaklaşık 6 kat artış görülür.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo CK'yı serumda Roche CK reaktifiyle, NADPH oluşum hızının fotometrik ölçümüne dayanan eşleşik enzimatik yöntemle ölçer.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Referans aralıkları kas kitlesi, cinsiyet ve etnik kökenle değişir; laboratuvarlar arası farklar olabilir.
Örnek alma ve hazırlık
Serum (venöz kan) · Örnekten önceki günlerde yoğun egzersizden kaçınılır. Kas içi iğne, düşme/travma, nöbet ve statin gibi ilaç kullanımı bildirilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- Kreatinin, potasyum, kalsiyum ve fosfat: rabdomiyolizde böbrek ve elektrolit izlemi.
- Tam idrar tahlili: miyoglobinüri şüphesi.
- TSH: hipotiroidiye bağlı yükselme.
- Troponin: kalp kası hasarı şüphesinde.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Mayo'ya göre egzersiz, temas sporları, trafik kazası, kas içi enjeksiyon, ameliyat, nöbet, arı sokması, yanıklar ve statinler CK'yı artırabilir.
- Hemolizli örnek bazı yöntemlerde ölçümü etkileyebilir.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.