Üre azotu
Proteinlerin yıkımıyla oluşan üre azotunun kandaki miktarını ölçer.
Bir bakışta
Örnek türü
Venöz kanBiyokimyaTest öncesi
Tek başına genellikle özel hazırlık gerektirmez. Birlikte istenen testler için açlık gerekebilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Böbrek işlevlerinin değerlendirilmesinde ve bilinen böbrek hastalığının izleminde kullanılır. Kreatininle birlikte değerlendirilmesi, böbreğe kan akımı, böbrek dokusu ve idrar yolu tıkanıklığıyla ilişkili olasılıkların ayrımına katkı sağlayabilir.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
BUN yüksekliği böbrek hastalığı için tek başına tanı koydurmaz; normal sonuç da tüm böbrek sorunlarını dışlamaz. Üre ile BUN aynı ad altında veya aynı sayısal değerle değerlendirilmez; test adı ve birim doğrulanır.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo BUN örneği: 1–17 yaş 7–20; ≥18 yaş erkek 8–24, kadın 6–21 mg/dL.
- Hasta grubu / kapsam
- Serum; yaş ve cinsiyete göre belirtilen gruplar. Katalogda <12 ay için aralık belirlenmemiştir.
- Birim
- mg/dL (BUN)
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Bu aralık üre ölçümüne doğrudan uygulanmaz. Otomatik üre–BUN veya birim dönüşümü yapılmaz; hastanın laboratuvar aralığı esas alınır.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Düşük protein alımı veya malnütrisyonla ilişkili olabilir.
- Karaciğerde üre üretiminin azaldığı durumlarda düşük görülebilir; tek başına belirli bir hastalığı göstermez.
Yüksek olduğunda
- Böbreğin uzaklaştırma işlevinin azalması, sıvı kaybı veya idrar yolu tıkanıklığıyla ilişkili olabilir.
- Yüksek protein alımı ve protein yıkımının artması da böbrek dışı yükselme nedenleridir.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo BUN: üreaz ve glutamat dehidrogenazın kullanıldığı kinetik fotometrik yöntem. NADH azalması ölçülür; katalog Roche Urea/BUN reaktifini belirtir.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Üreticinin doğruladığı analizör–reaktif örneğidir; referansı veren laboratuvarın aynı cihazı kullandığı iddia edilmez. Yerel kit sürümü ve aralığı ayrıca doğrulanır.
Örnek alma ve hazırlık
Venöz kan · Tek başına genellikle özel hazırlık gerektirmez. Birlikte istenen testler için açlık gerekebilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- Kreatinin
- eGFR
- Sıvı durumu ve beslenme öyküsü
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Yaş, sıvı kaybı, protein tüketimi, katabolizma ve ilaçlar biyolojik yorumu etkileyebilir.
- Örnek kabulü ve analitik girişimler için ölçümü yapan laboratuvarın güncel yöntemi kontrol edilir; tek başına genellikle açlık gerekmez.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
- MedlinePlus · BUN (Blood Urea Nitrogen)
- Mayo Clinic Laboratories · Blood Urea Nitrogen (BUN), Serum
- Roche Diagnostics · UREAL, Urea/BUN
Son kaynak kontrolü: 8 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.