Antinükleer antikor
Hücre çekirdeğine karşı oluşan otoantikorları arar; lupus (SLE), Sjögren sendromu ve karma bağ dokusu hastalığı gibi sistemik otoimmün hastalıkların ilk basamak taramasıdır.
Bir bakışta
Örnek türü
Serum (venöz kan)İmmünolojiTest öncesi
Hazırlık gerekmez. Kullanılan ilaçlar (ör. hidralazin, prokainamid, bazı biyolojik ilaçlar) ve yakın zamanda geçirilen enfeksiyon bildirilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Mayo'ya göre ANA, sistemik otoimmün romatizmal hastalık (bağ dokusu hastalığı) şüphesinde en sık yapılan tarama testidir; özellikle sistemik lupus eritematozus, Sjögren sendromu ve karma bağ dokusu hastalığı riski olan hastaların değerlendirilmesinde kullanılır.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
ANA bir tarama testidir; pozitif sonuç tanı koydurmaz ve klinik şüpheyle birlikte anti-dsDNA ve ENA paneli gibi özgül testlerle değerlendirilir. Mayo bağ dokusu hastalığı kaskadında ≥3,0 U değerini ikinci basamak testler için en uygun eşik olarak kullanır. Tanı ve tedavi kararı romatoloji uzmanına aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo ANA (ELISA): Negatif ≤1,0 U; zayıf pozitif 1,1–2,9 U; pozitif 3,0–5,9 U; güçlü pozitif ≥6,0 U. Tüm yaşlar için geçerlidir.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; serum; tüm yaşlar.
- Birim
- U (ELISA birimi)
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- IFA ile raporlanan titre ve patern bu ölçekle karşılaştırılmaz. ≥3,0 U değeri Mayo'nun ikinci basamak test eşiğidir, tanı eşiği değildir.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Mayo'nun ELISA yönteminde ≤1,0 U negatiftir.
- Mayo'ya göre negatif sonuç sistemik skleroz, inflamatuvar miyopatiler ve bazı örtüşme sendromları gibi diğer bağ dokusu hastalıklarını dışlamaz; bu durumlarda HEp-2 hücreli immünofloresan (IFA) yöntemi daha uygundur.
- Mayo'ya göre otoimmün hepatit ve juvenil idiyopatik artritte de IFA en uygun yöntemdir.
Yüksek olduğunda
- Mayo'ya göre 1,1–2,9 U zayıf pozitif, 3,0–5,9 U pozitif, ≥6,0 U güçlü pozitif olarak raporlanır.
- Mayo laboratuvar çalışmasına göre zayıf pozitif ELISA sonuçları sistemik otoimmün hastalık için güçlü bir gösterge değildir; ikinci basamak testlerde özgül antikor saptanan serumların %88'inde ANA 3,0 U'nun üzerindedir.
- Mayo'ya göre ANA viral hastalıklardan sonra, kronik enfeksiyonlarda ve birçok farklı ilaçla tedavi edilen hastalarda da saptanabilir.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo ANA taramasını HEp-2 lizatı ve saflaştırılmış antijenlerle (dsDNA, histon, SS-A, SS-B, Sm, Sm/RNP, Scl-70, Jo-1, sentromer B) kaplanmış plaklarda ELISA yöntemiyle, Dynex Agility cihazında Bio-Rad kitleriyle yapar. Mayo çalışmasında ELISA ve IFA yöntemleri yaygın bağ dokusu hastalıkları için büyük ölçüde eşdeğer bulunmuştur.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Birçok laboratuvar HEp-2 IFA ile titre (ör. 1:160) ve boyanma paterni raporlar; ELISA birimleri (U) titrelerle doğrudan karşılaştırılmaz.
Örnek alma ve hazırlık
Serum (venöz kan) · Hazırlık gerekmez. Kullanılan ilaçlar (ör. hidralazin, prokainamid, bazı biyolojik ilaçlar) ve yakın zamanda geçirilen enfeksiyon bildirilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- Anti-dsDNA ve ENA paneli (SS-A, SS-B, Sm, RNP, Scl-70, Jo-1).
- Kompleman C3 ve C4: lupus aktivitesi.
- Tam kan sayımı, kreatinin ve tam idrar tahlili: organ tutulumu.
- CRP ve sedimentasyon: inflamasyon.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Mayo'ya göre viral hastalık sonrası, kronik enfeksiyonlarda ve birçok ilaçla ANA pozitifleşebilir.
- Yöntem farkı (ELISA ve IFA) sonuçların farklı çıkmasına yol açabilir; laboratuvarın yöntemi bilinmelidir.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
- Mayo Clinic Laboratories — Antinuclear Antibodies (ANA), Serum (ANA2)
- Mayo Clinic Laboratories — Antinuclear Antibodies, HEp-2 Substrate, IgG, Serum (NAIFA)
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.