Alfa-fetoprotein (tümör belirteci)
Karaciğer kanseri ve bazı testis/yumurtalık tümörlerinde tedavi izlemi için kullanılan belirteci ölçer; genellikle hCG ile birlikte istenir.
Bir bakışta
Örnek türü
Serum (venöz kan)Tümör belirteçleriTest öncesi
Hazırlık gerekmez. Gebelik, karaciğer hastalığı ve kanser tedavisi bilgisi bildirilir.
İhtiyacınıza uygun anlatımı seçin.
Klinik kullanım ve tanısal rol
Mayo'ya göre kanser tedavisi gören hastaların izleminde, özellikle testis ve yumurtalık tümörleri ile hepatoselüler karsinomda kullanılır; çoğunlukla hCG ile birlikte istenir. Mayo, testin genel toplumda kanser taraması, nöral tüp defekti saptanması ve saf seminom veya disgerminom hastaları için uygun olmadığını belirtir.
Tanı koydurma ve dışlama kapasitesi
AFP tümör belirteci, AFP üreten tümörlerin tanısında yardımcı ve izleminde kullanılır; Mayo'ya göre tanı başka test ve işlemlerle doğrulanmalıdır. Karaciğer kanseri riski olan hastalarda izlem görüntülemeyle birlikte planlanır. Tedavi kararı uzman hekime aittir.
Referans aralıkları ve karar sınırları
Mayo AFP (tümör belirteci): <8,4 ng/mL.
- Hasta grubu / kapsam
- Mayo Clinic Laboratories; serum; erişkinler. Yenidoğan ve gebelerde değerler fizyolojik olarak yüksektir.
- Birim
- ng/mL
- Yöntem ve aktarılabilirlik
- Bu test gebelikte nöral tüp defekti taraması için kullanılan AFP testinden farklıdır; o testin değerleri gebelik haftasına göre yorumlanır.
Örnek aralıklar, raporunuzdaki laboratuvara ait aralıkların yerine geçmez. Klinik karar sınırı ile istatistiksel referans aralığı farklı kavramlardır.
Düşük ve yüksek sonuçların anlamı
Düşük olduğunda
- Mayo'nun testinde 8,4 ng/mL altındaki değer referans aralığındadır.
- Her karaciğer kanseri AFP üretmez; normal değer hastalığı dışlamaz.
- Tedavi sonrası düşüş, yaklaşık 5 günlük yarı ömre göre beklenen hızda olmalıdır.
Yüksek olduğunda
- Mayo'ya göre hepatoselüler karsinom hastalarının yaklaşık %70'inde ve seminom dışı testis tümörlerinin %50–70'inde yüksektir.
- Mayo'ya göre viral hepatit ve siroz gibi iyi huylu karaciğer hastalıklarında, sindirim sistemi tümörlerinde ve ataksi telanjiektazide de yükselebilir.
- Gebelikte ve yenidoğanda yüksek değerler fizyolojiktir; bu dönemlerde kanser araştırması için yorumlanmaz.
İlişkili olabilecek klinik durumlar
Bu ilişkiler ayırıcı tanıyı destekler; kişiye özgü hastalık olasılığı veya kesin tanı sonucu değildir.
Ölçüm yöntemi ve cihazlar
Mayo AFP'yi serumda Beckman Coulter UniCel DxI 800 sisteminde, Access AFP iki bölgeli immünoenzimatik sandviç testiyle ölçer. Mayo'ya göre 500.000 ng/mL'ye kadar hook etkisi beklenmez; daha yüksek düzeyler yanlış düşük sonuç verebilir.
Kaynağı doğrulanmış platform örnekleri
Mayo katalog bilgisinden alınmıştır. Mayo'ya göre değerler yönteme göre değişir; farklı kitlerle elde edilen sonuçlar birbirinin yerine kullanılmaz ve AFP-L3 hesaplaması için bu test uygun değildir.
Örnek alma ve hazırlık
Serum (venöz kan) · Hazırlık gerekmez. Gebelik, karaciğer hastalığı ve kanser tedavisi bilgisi bildirilir.
Birlikte değerlendirme ve kısıtlar
Tamamlayıcı tetkikler
- β-hCG: germ hücreli tümörlerde birlikte.
- LDH: germ hücreli tümörlerde ek belirteç.
- Karaciğer ultrasonu veya diğer görüntüleme: karaciğer kanseri riski olanlarda.
- ALT, AST ve bilirubin: karaciğer hastalığı değerlendirmesi.
Ölçümü ve yorumu etkileyenler
- Gebelik ve yenidoğan dönemi değeri fizyolojik olarak yükseltir.
- Mayo'ya göre 500.000 ng/mL üzerindeki çok yüksek düzeyler hook etkisiyle yanlış düşük sonuç verebilir.
Birlikte değerlendirilen testler klinik soruya göre seçilir; bu liste herkese aynı panelin istenmesi önerisi değildir.
Bilimsel kaynaklar
- Mayo Clinic Laboratories — Alpha-Fetoprotein (AFP) Tumor Marker, Serum
- Mayo Clinic Laboratories — AFP L3% and Total, Hepatocellular Carcinoma Tumor Marker, Serum
Son kaynak kontrolü: 10 Kasım 2026 · Editoryal sürüm 1.0. Kaynaklara dayalı eğitim içeriğidir; bağımsız uzman incelemesi tamamlanmış olarak sunulmaz.